Tiêu đề: Giáo viên có mức lương 10-15 triệu đồng/tháng hạnh phúc hơn: Góc nhìn mới về giá trị nghề giáo
Xây dựng trường học hạnh phúc không chỉ là một xu hướng giáo dục hiện đại mà đã trở thành yếu tố quan trọng trong việc kiến tạo môi trường học tập tích cực, góp phần phát triển toàn diện nhân cách, trí tuệ và cảm xúc người học. Tuy nhiên, để có được một trường học hạnh phúc, chính những người làm nghề giáo cũng cần tìm thấy niềm vui, sự hài lòng trong công việc của chính họ.
Một nghiên cứu cấp Bộ do PGS.TS Nguyễn Thị Hằng Phương (Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng) và nhóm cộng sự thực hiện trong giai đoạn 2022–2024, khảo sát 1.025 giáo viên tại 28 trường THPT trên cả ba miền Bắc – Trung – Nam, đã mang đến những kết quả đáng chú ý về chỉ số hạnh phúc trong nghề giáo.
Chỉ 4,2% giáo viên cho biết họ cảm thấy “rất hạnh phúc”, 10,7% cho rằng mình “hạnh phúc”, trong khi có đến 68,5% giáo viên mô tả cảm xúc của mình ở mức “trung bình”. Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: thứ gì thực sự mang đến hạnh phúc cho giáo viên?
Một phát hiện đáng lưu tâm từ bài báo cáo là những giáo viên có mức thu nhập từ 10 đến dưới 15 triệu đồng/tháng lại có chỉ số hạnh phúc cao hơn so với nhóm thu nhập trên 15 triệu đồng. Theo lý giải từ PGS.TS Hằng Phương, nhóm giáo viên có mức thu nhập 10–15 triệu thường đã gắn bó nhiều năm với nghề, có nền tảng gia đình ổn định và đang ở giai đoạn sẵn sàng cống hiến. Họ ít chịu áp lực từ các nhiệm vụ quản lý như nhóm lương trên 15 triệu đồng – thường là những người kiêm nhiệm vai trò lãnh đạo, quản lý trong trường học.
Không có mối tương quan tuyến tính giữa thu nhập và hạnh phúc – thu nhập cao hơn không đảm bảo mức độ hạnh phúc lớn hơn. Thực tế này cho thấy các yếu tố khác ngoài tài chính đóng vai trò không nhỏ trong việc hình thành cảm xúc tích cực, sự mãn nguyện và động lực nghề nghiệp của giáo viên.
Các yếu tố khác như tình trạng hôn nhân, có con hay không, cũng tác động lớn đến cảm nhận hạnh phúc. Giáo viên đã kết hôn và có con có xu hướng ghi nhận mức độ thỏa mãn nghề nghiệp cao hơn so với đồng nghiệp độc thân hoặc chưa có con. Ngoài ra, giáo viên có thâm niên cũng có chỉ số hạnh phúc cao hơn so với những người mới vào nghề.
Điều đó cho thấy, hạnh phúc nghề giáo không đến từ riêng mức lương mà từ nhiều yếu tố tổng hòa như sự ghi nhận giá trị của xã hội, môi trường làm việc thân thiện, mối quan hệ tốt với đồng nghiệp, học sinh và sự hỗ trợ từ cấp lãnh đạo.
Song song đó, sức khỏe tâm thần học đường cũng là một chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm trong hội thảo khoa học quốc gia “Xây dựng trường học hạnh phúc: Từ kinh nghiệm thế giới đến thực tiễn ở Việt Nam” do Trường Đại học Sư phạm TP.HCM tổ chức.
TS Võ Thị Tường Vy (Trường Đại học Sư phạm TP.HCM) chia sẻ kết quả khảo sát của UNICEF (2022–2024) cho thấy có tới 21,7% vị thành niên gặp phải vấn đề về sức khỏe tinh thần. Tại TP.HCM, con số này còn cao hơn, với 42,4% học sinh trải qua các tình trạng lo âu, trầm cảm, căng thẳng… Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ áp lực học tập, thiếu không gian an toàn để thể hiện cảm xúc và sự thiếu gắn kết với người lớn.
Để xây dựng môi trường học tập tích cực, TS Tường Vy kiến nghị các trường học nên có biện pháp chủ động giúp học sinh học cách nhận diện và điều tiết cảm xúc, từ đó phát triển khả năng thích ứng với những thay đổi trong cuộc sống.
GS.TS Huỳnh Văn Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TP.HCM – nhấn mạnh, trường học hạnh phúc không thể hình thành bởi một cá nhân hay tổ chức đơn lẻ, mà là kết quả của quá trình đồng kiến tạo giữa giáo viên – nhà nghiên cứu – chuyên gia tâm lý – học sinh – gia đình và xã hội. Từ đó, xây dựng môi trường giáo dục nhân văn, bền vững và hướng đến sự phát triển toàn diện của con người.
Việc tập trung xây dựng trường học hạnh phúc chính là chiến lược lâu dài góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Một giáo viên hạnh phúc mới có thể truyền cảm hứng sống và học tập tích cực cho học sinh. Khi cả giáo viên và học sinh đều tìm thấy niềm vui, động lực trong môi trường giáo dục, sự phát triển bền vững của giáo dục quốc gia mới thực sự được đảm bảo.
