Tiêu đề: Đào tạo gắn liền khởi nghiệp: Giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại Cà Mau
Để thực hiện thành công các Nghị quyết 57 và 71 tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là tỉnh Cà Mau, việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành một nhiệm vụ mang tính chiến lược. Theo các chuyên gia giáo dục và nhà khoa học, đào tạo đại học không chỉ cần nâng tầm mà còn phải gắn liền với tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo ngay khi sinh viên còn ngồi trên giảng đường.
PGS.TS Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao công nghệ (Đại học Quốc gia TP.HCM), nhận định: “Chỉ có trình độ là chưa đủ. Phải có cả tư duy đổi mới sáng tạo thì việc triển khai các chủ trương lớn mới hiệu quả thực chất.”
Ba rào cản lớn nhất theo đánh giá của giới chuyên môn trong quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở Cà Mau là: vị trí địa lý xa trung tâm kinh tế – giáo dục lớn, nguồn tài chính hạn chế và nhân lực hiện tại chưa đáp ứng yêu cầu.
Giải pháp định vị lại đào tạo đại học
Một trong những kỳ vọng để vượt qua khó khăn nêu trên là định vị lại và nâng tầm các cơ sở đào tạo địa phương. Cụ thể, Trường Đại học Bạc Liêu được khuyến khích phát triển những ngành thế mạnh phục vụ trực tiếp cho Cà Mau. Đồng thời cần xây dựng mô hình liên kết “ba nhà” — nhà nước, nhà trường và nhà doanh nghiệp. Mô hình này giúp đồng bộ nguồn lực, định hướng nghề nghiệp sát thực tế và đáp ứng yêu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, để tạo điều kiện phát triển lực lượng khoa học công nghệ tại địa phương, các chương trình đào tạo dành riêng cho cán bộ, nhà khoa học trẻ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ số nên được tỉnh đầu tư và triển khai bài bản.
Thu hút nhân tài bằng chính sách và tinh thần cầu thị
Mặc dù gặp bất lợi về vị trí địa lý, song Cà Mau hoàn toàn có thể thu hút nhân tài nếu xây dựng những cơ chế, chính sách ưu đãi hợp lý và thể hiện tinh thần cầu thị. Việc mời gọi chuyên gia, nhà khoa học đến địa phương chỉ thực sự hiệu quả khi họ cảm nhận được sự trọng thị, hỗ trợ, cũng như cơ hội phát triển nghề nghiệp và cống hiến.
Đưa khởi nghiệp, sáng tạo vào chương trình đào tạo đại học
PGS.TS Từ Diệp Công Thành nhấn mạnh, đào tạo gắn liền với khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo không thể là chương trình phụ mà phải được tích hợp ngay từ khi sinh viên bắt đầu học đại học. Sinh viên cần được trải nghiệm, học hỏi và thử sức với các dự án ngay trong thời gian học, từ đó hình thành năng lực tư duy thực tiễn và khát vọng cống hiến.
Cà Mau cần có các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp dành riêng cho sinh viên, cùng với quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương để ươm mầm những ý tưởng sáng tạo và khả thi. Sau khi tốt nghiệp, chính những bạn trẻ này sẽ trở thành hạt nhân thúc đẩy đổi mới và phát triển kinh tế bền vững.
Đào tạo ngành phù hợp đặc thù địa phương
Theo PGS.TS Nguyễn Hoàng Phương, Cà Mau cần định hướng đào tạo vào các lĩnh vực đặc thù như kinh tế biển, logistics, công nghệ sinh học ứng dụng trong môi trường, xử lý nước và chất thải. Với định hướng này, việc thành lập các trung tâm nghiên cứu công nghệ sinh học tại địa phương sẽ giúp địa phương tự chủ nghiên cứu, ứng dụng và nhân lực kỹ thuật cao, phục vụ phát triển lâu dài.
Mối liên kết đại học – doanh nghiệp: Cần sự tháo gỡ từ Nhà nước
Mặc dù được nhắc đến nhiều năm qua, mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp vẫn chưa thực sự hiệu quả do còn nhiều rào cản. PGS.TS Từ Diệp Công Thành cho biết, giảng viên lo ngại việc chịu trách nhiệm về kết quả nghiên cứu, sản phẩm hợp tác, trong khi doanh nghiệp lại ngại rủi ro tài chính.
Giải pháp được đề xuất là vai trò định hướng và “làm bà đỡ” từ Nhà nước. Khi có sự bảo trợ rõ ràng từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp sẽ yên tâm hơn về mặt pháp lý, còn nhà trường và giảng viên sẽ mạnh dạn tham gia sâu hơn vào các hoạt động chuyển giao công nghệ và phát triển sản phẩm thực tế.
Phát triển người học theo tiêu chí “4 tốt”: Sức khỏe, học tập, kỹ năng và thái độ
PGS.TS Nguyễn Hoàng Phương gửi gắm đến học sinh, sinh viên rằng để trở thành nhân lực chất lượng cao, chỉ kiến thức chuyên môn là chưa đủ. “Sức khỏe tốt để làm việc bền bỉ; học tập nghiêm túc để phát triển năng lực chuyên môn; kỹ năng mềm và cứng để thích ứng nhanh với thị trường lao động; và thái độ tích cực để giải quyết vấn đề hiệu quả”, ông chia sẻ.
Thái độ sống và làm việc là yếu tố quyết định sự thành công. Một người có kỹ năng cao nhưng thái độ làm việc tiêu cực sẽ khó mang lại hiệu quả. Do đó, các chương trình đào tạo từ bậc phổ thông đến đại học phải chú trọng bồi dưỡng cả trí tuệ và nhân cách để hình thành nên thế hệ trẻ có khát vọng, bản lĩnh và trách nhiệm với cộng đồng.
Thông điệp hành động
Sự phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao không thể chỉ là khẩu hiệu mà cần sự vào cuộc đồng bộ từ nhà nước, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và cả sinh viên. “Hãy nuôi dưỡng đam mê sáng tạo, vượt qua nỗi sợ thất bại và dám hành động vì quê hương, đất nước”, thông điệp được các chuyên gia truyền tải nhằm khơi dậy tinh thần học tập và phục vụ cộng đồng trong thế hệ trẻ.
Chiến lược đào tạo gắn với thực tiễn, khởi nghiệp và trách nhiệm xã hội chính là hướng đi bền vững để Cà Mau vươn lên mạnh mẽ trên bản đồ phát triển giáo dục và kinh tế trong tương lai.
