Tiêu đề: Đi Làm Thêm Quá Nhiều, Nhiều Sinh Viên Giỏi Đánh Mất Động Lực Học Tập
[related_posts_by_tax title=""]
Việc làm thêm từ lâu đã trở thành lựa chọn phổ biến với sinh viên nhằm trang trải chi phí học tập và sinh hoạt. Tuy nhiên, khi công việc vượt quá khả năng kiểm soát, nhiều sinh viên đang phải đối mặt với hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe và kết quả học tập.
Sinh viên xuất sắc tụt dốc vì làm thêm quá sức
Trần Nguyễn Phương Nghi, sinh viên năm hai tại Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TPHCM), từng đạt danh hiệu thủ khoa đầu vào THPT, thủ khoa kỳ thi tốt nghiệp và duy trì điểm trung bình trên 9,4 suốt nhiều năm. Tuy nhiên, khi lên đại học, thành tích của Nghi giảm sút rõ rệt, có học phần chỉ đạt GPA 2,5/4.
Nguyên nhân chính là do Nghi vừa học vừa làm thêm công việc livestream với cường độ cao. Công việc yêu cầu mỗi buổi kéo dài gần 5 tiếng (bao gồm cả thời gian chuẩn bị), thu nhập bình quân 250.000–300.000 đồng/giờ, làm từ 2–4 ngày mỗi tuần. Việc phải di chuyển hàng chục kilomet cùng chi phí đi lại gần 200.000 đồng/ngày khiến áp lực càng gia tăng.
Cường độ làm việc cao khiến Nghi phải nói liên tục trong thời gian dài, dẫn đến viêm họng, thiếu ngủ và cảm giác mệt mỏi kéo dài. Việc thức khuya đến 3h sáng làm đảo lộn đồng hồ sinh học, gây suy giảm nghiêm trọng khả năng tập trung và tiếp thu kiến thức.
Không chỉ học tập bị ảnh hưởng, Nghi còn đối diện với rủi ro từ chính công việc làm thêm: lương bị trả chậm, dự án bị hủy sát giờ làm việc hoặc lo ngại việc gắn hình ảnh cá nhân với thương hiệu có thể ảnh hưởng uy tín. Sau một thời gian chịu đựng, Nghi quyết định cắt giảm giờ làm để ưu tiên học tập và sức khỏe.
Cô tâm sự: “Tôi nhận ra mình đang đánh đổi quá nhiều. Nếu không dừng lại, có thể phải trả giá bằng cả tương lai.”
Tự lo tài chính khiến sinh viên kiệt sức
Câu chuyện của Nghi không phải là trường hợp cá biệt. Lê Nguyễn Hồng Yến, sinh viên Đại học Công nghệ Thông tin, cũng đang làm thêm kín lịch với mức thu nhập khoảng 5 triệu đồng/tháng. Yến làm việc 8 tiếng/ngày nhằm tự trang trải toàn bộ chi phí sinh hoạt và tiền trọ.
Tuy nhiên, thời gian học tập bị dồn về ban đêm, khiến cô thường xuyên phải học tới 2–3h sáng, tình trạng sức khỏe ngày càng giảm sút. Yến bị rụng tóc nhiều, mệt mỏi kéo dài, thường xuyên buồn ngủ và có hôm không thể đến lớp. Việc liên tục so sánh bản thân với bạn bè cũng tạo thêm gánh nặng tâm lý, làm tăng cảm giác tự ti.
Từng là học sinh giỏi ba năm liền với điểm trung bình 9.0, Yến chia sẻ rằng cô đang mất dần sự hứng thú với việc học do cạn kiệt năng lượng. Nhận thức được vấn đề xuất phát từ việc phân bổ thời gian chưa hợp lý, cô đang điều chỉnh lịch làm thêm, đặc biệt vào những thời điểm ôn thi quan trọng.
“Tôi hiểu mình vẫn phải đi làm, nhưng nếu không biết cân bằng, sức khỏe và việc học sẽ bị đánh đổi quá đắt,” Yến nói.
Nhiều sinh viên không tránh khỏi vòng xoáy tương tự khi việc làm thêm chiếm phần lớn quỹ thời gian, khiến việc học trở thành “việc phụ”. Điều này làm ảnh hưởng toàn diện đến tương lai học tập và nghề nghiệp sau này.
Cần hỗ trợ để sinh viên không phải đánh đổi tương lai
TS. Cao Văn Quang, chuyên gia Tâm lý học, nhận định việc sinh viên đi làm thêm là điều dễ hiểu trong bối cảnh áp lực tài chính gia tăng. Tuy nhiên, nếu không biết kiểm soát, sinh viên dễ rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài, suy giảm động lực học tập và kiệt quệ về sức khỏe.
“Điều cần thiết là sinh viên phải xác định rõ mục tiêu theo từng giai đoạn và cân đối thời gian hợp lý. Nhà trường và gia đình cần có sự hỗ trợ cả về tâm lý lẫn tài chính, để sinh viên không bị đẩy vào thế phải đánh đổi hiện tại vì cơm áo trước mắt,” ông nhấn mạnh.
Làm thêm là xu hướng tất yếu trong đời sống sinh viên hiện nay, nhưng việc thiếu kỹ năng quản lý thời gian và thiếu sự hỗ trợ về tài chính có thể khiến nhiều bạn trẻ phải hy sinh tương lai học tập. Hơn lúc nào hết, đây là thời điểm cần tiếng nói chung từ gia đình, nhà trường và xã hội để đồng hành cùng sinh viên, giúp các em đạt được sự cân bằng giữa học và làm.
