Tiêu đề: Sắp xếp hệ thống trường học: Ưu tiên chất lượng, không chạy theo thành tích
Việc sắp xếp lại các cơ sở giáo dục công lập đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) triển khai đồng bộ trên toàn quốc, với mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức giảng dạy và đảm bảo chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, điểm đặc biệt trong chỉ đạo lần này của Bộ là nhấn mạnh sự linh hoạt và thực tiễn, không áp đặt cứng nhắc về số lượng hay tỷ lệ sáp nhập trường học.
Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn, yêu cầu đối với các tỉnh, thành phố là đến tháng 12/2025 cần hoàn thành rà soát và xây dựng phương án sắp xếp hệ thống cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền hai cấp. Quá trình này cần được thực hiện trên tinh thần khách quan, khoa học, phù hợp với điều kiện của từng địa phương và phải được báo cáo về Trung ương.
Mục tiêu chính của việc sắp xếp là tổ chức lại trường lớp hiệu quả hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác dạy và học, đồng thời thúc đẩy chất lượng giáo dục phát triển bền vững. Dù vậy, Bộ kiên quyết không thực hiện phương án sáp nhập trường học nếu việc đó dẫn đến quy mô lớp học quá nhỏ, không hiệu quả hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng đào tạo.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định: “Không được áp đặt chỉ tiêu sáp nhập một cách máy móc, không chạy theo số lượng hay thành tích. Mỗi xã phải còn lại một trường hay giảm theo tỷ lệ cụ thể là những cách làm không phù hợp trong bối cảnh mỗi địa phương đều có những đặc điểm riêng biệt.”
Các tỉnh thành cần tránh dùng các tiêu chí phi giáo dục như tính tự chủ tài chính để ra quyết định về việc sắp xếp trường lớp. Giáo dục là lĩnh vực đặc thù, vì vậy các quyết định phải đặt yếu tố chuyên môn và chất lượng lên hàng đầu. Trường hợp một số cơ sở giáo dục nhỏ lẻ, nằm gần nhau hoặc không đủ điều kiện cơ sở vật chất, an toàn và chất lượng thì sẽ được xem xét sáp nhập hoặc dừng hoạt động, đặc biệt là các nhóm trẻ hay trường mầm non tư thục hoạt động không đạt chuẩn.
Đáng lưu ý, Bộ GD&ĐT yêu cầu không sáp nhập trường mầm non với tiểu học, tiểu học với THCS hoặc THPT, trừ khi là các mô hình liên cấp tư thục đã được công nhận và vận hành ổn định. Điều này nhằm giữ sự ổn định cũng như bảo đảm đặc thù trong quy trình giáo dục ở mỗi cấp học.
Với giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp, Bộ sẽ có hướng dẫn cụ thể để các địa phương không chuyển đổi hàng loạt, chuyển đổi máy móc sang mô hình trung học nghề nếu chưa đáp ứng đủ điều kiện về chương trình, đội ngũ và nguồn lực. Trong quá trình cải tổ hệ thống cao đẳng, các trường đơn ngành có thể được xem xét sáp nhập thành các trường đa ngành có năng lực quản lý phù hợp, tránh tạo ra đơn vị đào tạo quá cồng kềnh và thiếu hiệu quả.
Trong bất kỳ phương án tổ chức lại nào, điều quan trọng là không được làm gián đoạn việc học tập của học sinh, gây xáo trộn cho kế hoạch năm học hay ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy đang được triển khai.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh: “Mỗi địa phương có những đặc thù riêng về kinh tế, dân cư, địa hình, giao thông. Do vậy, mọi phương án sắp xếp trường học đều phải dựa trên cơ sở thực tiễn, phân tích kỹ lưỡng để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững.”
Sắp xếp và tổ chức lại hệ thống các cơ sở giáo dục là một nhiệm vụ trọng tâm trong thực hiện các Nghị quyết Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Việc thực hiện cần được triển khai một cách thận trọng, quyết liệt nhưng linh hoạt, nhằm hướng tới một hệ thống giáo dục ổn định, hiện đại và chất lượng cao.
